آسکاریس كرمي است بزرگ و گرد شبیه کرم خاکی ، به رنگ زرد كه در درون روده كوچك بسر مي برد و اندزه آن بين ۱۵ تا ۳۵ سانتيمتر است.

آسكاريس مشهورترين كرم حلقوي است كه بعد از کرمک بالاترين نسبت آلودگي را در سطح جهان دارا مي باشد .

آسکاریس كرمي است بزرگ و گرد شبیه کرم خاکی ، به رنگ زرد كه در درون روده كوچك بسر مي برد و اندزه آن بين ۱۵ تا ۳۵ سانتيمتر است. كرم‌هاي‌ گرد در لوله‌ گوارش‌ رشد مي‌كنند اين‌ انگل‌ها مسري‌ بوده‌ و در همه‌ سنين‌ ديده‌ مي‌شوند، ولي‌ در كودكان‌ شايعترند.

عوارض آسکاریس

وجود تعداد زیاد کرم آسکاریس ،‌ مهاجرت و یا تجمع آنها در روده‌ها گاهی سبب ایجاد عوارض شدید می‌شود.

این عوارض عبارتند از انسداد روده‌ها ، ابتلای کیسه صفرا ، آپاندیست و سوراخ شدن روده‌ها. علایم انسداد روده ها شامل درد ناگهانی و پیچش شکم همراه با استفراغ و مشاهده انسداد در عکس‌برداری است

سير تکاملي

اگر تخمهاي بوسيله ميزبان ضمن غذا يا آب خورده شود، به طرف معده حرکت مي‌کند و در آنجا لاروها از تخم بيرون مي‌آيند و به داخل سياهرگها يا عروق ديواره روده نفوذ مي‌نمايند.

سپس به طرف کبد و قلب و ريه به گردش در مي‌آيند ظرف چند روز لاروها به داخل راهها يا گذرگاههاي هوايي آمده از ناي ، مري و معده مجددا به طرف روده حرکت مي‌کنند.

در روده به صورت کرم رسيده و بالغ در مي‌آيند. براي تکميل و اتمام دوره زندگي کرم روده ميزبان واسطه لازم نيست.

علائم را به دو مرحله تقسيم كرد :

۱ – مسير حمله و مهاجرت لارو

عبور لاروها از كبد بر اين عضو تأثير مي گذارد و گاهي باعث بزرگي و دردناكي آن مي شود ،‌جايگزني آنها در ريه ، ناراحتي هاي تنفسي ايجاد مي كند علائم آن عبارتند از سرفه هاي خشك ،‌تنگي نفس و ‌تب. اين مسير بيشتر از دو هفته طول نمي كشد .

در طي مهاجرت ريوي ،‌لارو ممكن است با توليد حساسيت ميزبان سبب بروز تظاهرات آلرژيك مانند ‌حملات آسمي گردد .

۲ – مرحله استقرار كرم بالغ در روده

علائم معمولي اين مرحله درد ناحيه شكم ، بي اشتهايي و سوء‌هاضمه مي باشدعلائم دیگر شامل بيخوابي ، تشويش و ساييدن دندانها هنگام خواب است . شايعترين شكايت بيماران مبتلا به آسكاريس ، درد مبهم شكمي است .

نکاتی در باره انگل آسکاریس:

  1. تشخيص دقيق بر دیدن تخم در مدفوع يا دفع كرم بالغ استوار است
  2. آسكاريس در مناطق معتدل و گرم شايعتراست
  3. در مناطقي كه بهداشت ناكافي است شيوع فراواني دارد.
  4. بيشترين در سن ۵ تا ۹ سال يعني كودكان سنين دبستان و قبل از دبستان دیده می شود
  5. شيوع آلودگي در دختر و پسر تقريباً يكسان است
  6. طبقات فقيرتر شهري و روستا بدليل بهداشت نامناسب ‌بيشتر مبتلا مي شوند
  7. در صورتی که یک فرد خانواده مبتلا شود بقیه هم مبتلا می شوند .
  8. در مناطقي كه از كود انساني در مزارع سبزيجات استفاده مي شود ، آلودگي در تمام سنين از مصرف سبزيجات آلوده ایجاد میشود
  9. تخمها به نور مستقيم خورشيد و گرما حساسند

‌پیشگیری و کنترل انگل آسکاریس:

 موثرترين راه كنترل انگل آسکاریس تأمين بهداشت عمومي ،تامین آب بهداشتی و سالم ، دفع مناسب فاضلاب و رعايت اصول زير می باشد

۱ – دفع بهداشتي مدفوع و جلوگيري از آلودگي خاك ، بخصوص در اطراف محل بازي و ورزش كودكان

۳ – محفوظ نگه داشتن غذاها از آلوده شدن با فضولاتي كه امكان دارد به تخم انگل آلوده باشند .

۴ – كوتاه كرد ن مرتب ناخن ها بخصوص در كودكان،و جلوگیری از وارد کردن دست به دهان در کوردکان

۵ – از آنجا كه انسان ميزبان نهايي آسكاريس مي باشد تشخيص و درمان افراد آلوده نه تنها موجب بهبود آنان مي شود ، بلكه اقدام موثري در جهت قطع زنجيره انتقال بیماری است.

اصول كلي درمان

۶- نواحي مقعد و تناسلي را حداقل روزي دوبار با صابون و‌ آب گرم بشوييد

۷- در صورت امكان همه لباسهاي راحتي ، لباسهاي خواب ،‌زير پوشها و حوله هاي آلوده را كه توسط فرد مبتلا استفاده شده بجوشانيد

در صورت تشخیص آلودگی به آسکاریس درمان در منزل امكان پذير بوده و شامل داروهاي ضد كرم مانند مبندازول و لواميزول و ساير مراقبتهاي بهداشتي زیر نظر پزشک است