توکسوکاریازیس عفونت ناشی از ابتلای انسان به مرحله نوزادی کرم توکسوکارا است. محل زندگی کرم بالغ، روده­ ی سگ و گربه است، ولی در صورتی­ که انسان به طور اتفاقی تخم این کرم را ببلعد، نوزاد در روده آزاد شده و پس از نفوذ به عروق مخاطی همراه با خون به اندام­های مختلف مهاجرت می­کند. با این­که نوزاد این انگل در بدن انسان بالغ نمی­شود و در نهایت از بین می­رود، ولی استقرار آن در اندام­ها منجر به تحریک و التهاب بافت و بروز نشانه­ ها و علائم می­ گردد. کبد، ریه و سیستم اعصاب مرکزی بیش از سایر اندام­های بدن تحت تأثیر این انگل قرار می­گیرند. بارزترین علائم این بیماری تب نامنظم، بزرگی کبد و ائوزینوفیلی شدید می­ باشد. سایر علائم به محل استقرار نهایی انگل بستگی دارد. به عنوان مثال، علائم تنفسی (شبیه به حمله آسم) در زمان استقرار انگل در ریه و علائم عصبی در زمان استقرار انگل در سیستم عصبی بروز خواهد کرد. علائم شدید بالینی ناشی از این بیماری بیشتر در کودکان ۲ تا ۷ ساله مشاهده می­ شود و شانس ابتلای کودکان به این بیماری به دلیل تماس با خاک زمین­های بازی و یا تماس با سگ و گربه ولگرد بیشتر است. در کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، تشخیص این بیماری از طریق جمع بندی علائم و نشانه­های بالینی، بررسی ریسک فاکتورها و نیز نتایج آزمایشگاهی انجام می­شود. یافته­ های آزمایشگاهی که در این بیماری مورد توجه قرار می­ گیرند شامل ائوزینوفیلی، هیپرگاماگلوبولینمی و افزایش تیتر ایزوهموگلوتینین A و B است. در کشورهای اروپایی و آمریکا آزمایش سرولوژیکی به روش الایزا برای تشخیص آنتی­بادی ضد این انگل استفاده می­شود که حساسیت و اختصاصیت آن به ترتیب ۷۸ و ۹۰ درصد است. دستورالعمل قطعی برای درمان این انگل وجود ندارد، ولی رایج­ ترین برنامه­ ی درمانی ۴۰۰ میلی­ گرم آلبندازول و ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی­ گرم مبندازول خوراکی دو بار در روز به مدت ۵ روز است.

در سال­ های اخیر، تعداد سگ و گربه محیط پیرامون انسان در کشور ما افزایش یافته و به تبع آن میزان آلودگی خاک به تخم توکسوکارا نیز افزایش پیدا کرده است. پیامد این پدیده افزایش شانس تماس و آلودگی انسان به تخم این انگل و ابتلا به بیماری توکسوکاریازیس است. مطالعات در ایران میزان آلودگی خاک پارک­ ها به انگل مذکور را بین حداقل ۹/۳ درصد (ارومیه) و حداکثر ۳/۶۳ درصد (خرم آباد) گزارش نموده و در این بین، میزان آلودگی خاک پارک­های اراک به این تخم ۶/۲۶ درصد است (۵-۳). از طرفی، نتایج یک مطالعه سرولوژیکی نشان داد که شیوع توکسوکاریازیس در بین افراد ۵ تا ۱۵ ساله مبتلا به آسم در شهر اراک ۸/۱ درصد است. ولی نتایج یک مطالعه مروری نشان داد که شیوع کلی توکسوکاریازیس انسانی در جمعیت عمومی ایران ۸/۱۵ درصد بوده و این میزان در کشور رو به افزایش است.

تغییرات اکوسیستم و وفور زباله در شهرهای ایران باعث افزایش و تجمع بیش از اندازه سگ و گربه در محیط زیست انسان شده است. از سوی دیگر، پذیرش برخی از رفتارهای فرهنگی کشورهای غربی مانند نگه­داری از حیوانات خانگی بدون توجه به مسئولیت­ های اجتماعی و قانونی این رفتار در کشورهای غربی، منجر به افزایش خطر ابتلای انسان به بیماری­های عفونی منتقله توسط این حیوانات شده است که بیماری توکسوکاریازیس نیز در این حیطه قرار می­ گیرد. با توجه به شیوع نسبتاً زیاد انگل توکسوکارا در بین سگ و گربه در ایران، لزوم توجه به بیماری ناشی از این انگل (توکسوکاریازیس) به عنوان یک خطر بالقوه پزشکی و بهداشتی در کشور احساس می ­گردد. در این شرایط، برگزاری کارگاه­ های آموزشی به منظور یادآوری علائم، روش تشخیص، درمان و پیش­گیری از این بیماری به گروه­ های بالینی مرتبط با بیماران عفونی نقش به­سزایی در شناسایی و درمان سریع بیماران و کاهش بار جسمی و روانی آنان خواهد داشت. هم­ چنین، انجام مطالعات تحقیقی در زمینه وضعیت اپیدمیولوژیکی این بیماری در نقاط مختلف ایران به شناخت وضعیت کنونی و تغییرات آن کمک خواهد نمود. از طرفی، تشویق محققان جهت جداسازی، تخلیص و آزمایش آنتی ژن‌های دفعی- ترشحی این کرم که در ساخت کیت ­های تشخیصی سرولوژیکی کاربرد دارد نیز می­تواند باعث افزایش دقت و کاهش هزینه تشخیص این بیماری و در نهایت ارتقای سطح سلامت جامعه گردد.